Khơi dậy tiềm năng di sản, truyền thống khoa bảng phường Yên Hòa
HNP - Hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám, sáng 4/11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp cùng UBND phường Yên Hòa tổ chức Hội thảo khoa học “Truyền thống văn hóa, khoa bảng phường Yên Hòa, Hà Nội” tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Hội thảo nhằm tập hợp các kết quả nghiên cứu, bổ sung tư liệu và làm sáng tỏ những giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của vùng đất Yên Hòa; qua đó nhận diện rõ hơn những đóng góp của các danh nhân, dòng họ và cộng đồng cư dân địa phương đối với truyền thống văn hiến Thăng Long - Hà Nội.
Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TS. Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh, Thăng Long - Hà Nội là trung tâm giáo dục lớn, nơi hội tụ và đào tạo nhiều thế hệ nhân tài cho đất nước. Bên cạnh vai trò của Quốc Tử Giám và hệ thống giáo dục của nhà nước phong kiến, các làng quê ven đô là những không gian văn hóa quan trọng, nơi truyền thống hiếu học được vun đắp, các thế hệ trí thức được nuôi dưỡng và trao truyền các giá trị đạo đức, tri thức, tinh thần phụng sự cộng đồng qua nhiều thế hệ. Sự gắn kết giữa giáo dục quốc gia với truyền thống học tập của mỗi gia đình, dòng họ và làng xã đã tạo nên nền tảng xã hội bền vững cho sự phát triển của văn hiến Thăng Long.

TS. Lê Xuân Kiêu cho biết, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Yên Hòa mới hội tụ các làng cổ: Hạ Yên Quyết (Kẻ Cót), Trung Kính Thượng, Trung Kính Hạ (Kẻ Giàn) và Hòa Mục (Kẻ Đáy). Đây là vùng đất lưu giữ hệ thống di sản văn hóa phong phú với 05 di tích cấp quốc gia, 08 di tích cấp thành phố, cùng kho tàng tư liệu Hán Nôm đồ sộ.
Khẳng định chiều sâu văn hiến của vùng đất, TS. Lê Xuân Kiêu nêu rõ: "Nhìn rộng hơn, truyền thống khoa bảng Yên Hòa không đơn thuần được đo đếm bằng số lượng người đỗ đạt. Giá trị sâu xa của truyền thống ấy còn nằm ở môi trường văn hóa đã tạo điều kiện cho việc học được coi trọng, tri thức được đề cao, người tài được khuyến khích và những chuẩn mực đạo đức, trách nhiệm với cộng đồng được duy trì qua nhiều thế hệ. Đây chính là những giá trị cần được tiếp tục nghiên cứu, nhận diện và phát huy trong đời sống hôm nay".

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận ba nội dung trọng tâm: làm rõ cuộc đời, sự nghiệp, đóng góp của các danh nhân cùng vai trò của gia đình, dòng họ và cộng đồng trong việc hình thành truyền thống hiếu học, khoa bảng địa phương; nhận diện giá trị lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật, tín ngưỡng của hệ thống di tích, tư liệu Hán Nôm và sinh hoạt văn hóa truyền thống, từ đó đề xuất định hướng bảo tồn, phát huy giá trị di sản; đồng thời đề xuất các giải pháp phát huy giá trị di sản và truyền thống khoa bảng trong giáo dục cộng đồng, bồi dưỡng tinh thần hiếu học và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước.
Là hoạt động trọng tâm hướng tới dấu mốc 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, Hội thảo không chỉ tri ân tiền nhân mà còn khẳng định sự tiếp nối bền bỉ của truyền thống tôn sư trọng đạo, đề cao nhân tài trong bối cảnh mới. Việc nhận diện và làm sống dậy các giá trị văn hiến của vùng đất Yên Hòa góp phần tạo nguồn lực tinh thần to lớn, thúc đẩy phong trào học tập suốt đời và củng cố nền tảng văn hóa vững chắc cho sự phát triển toàn diện của Thủ đô.
